Günümüz iş dünyasında çalışanların öncelikleri değişirken işverenlerin beklentileri de dönüşüyor. “2024 Türkiye İnsan Kaynakları Raporu” Türkiye’deki şirketlerin İK süreçlerindeki eğilimini analiz edip trendleri ortaya koydu.
Çalışan ve Şirket Beklentileri
Çalışanlar için maaş kritik bir konu. Yapılan bir araştırmaya göre maalesef 10 çalışandan 7’si maaşını tatmin edici bulmuyor. İş sadece maaşla da bitmiyor elbet. Diğer faktörleri de dikkate almak gerekiyor. Çalışma hayatında gençlerin beklentisi iş yaşam dengesi üzerine kurulu. Yeni neslin çalışanları, sadece maaşı değil, esneklik, yan haklar ve gelişim fırsatlarını da önemsiyor. İşverenlerin sunduğu şartlar, bu beklentileri karşılamadığında çalışan bağlılığı zayıflıyor.
İşveren penceresinden çalışana baktığımızda orada da durum pek iç açıcı değil. Zira işveren Z kuşağından memnun değil. Şirketler, genç çalışanların sık iş değiştirmeleri ve beklentileri nedeniyle zorlanıyor.
Bu iki taraflı memnuniyetsizlik, insan kaynakları süreçlerinin yeniden düşünülmesini zorunlu kılıyor. Tam da bu noktada Kolay İK tarafından hazırlanan “2024 Türkiye İnsan Kaynakları Raporu”, şirketlerin mevcut yaklaşımını net biçimde ortaya koyuyor. Rapor, İK’nın artık sadece operasyonel bir alan olmadığını, stratejik bir karar mekanizmasına dönüştüğünü gösteriyor.
Maaş Artışında Öncelik: Bütçe
Kolay İK araştırmasına göre şirketler maaş artışlarını belirlerken en çok kendi bütçelerini dikkate alıyor. Bu durum, çalışan beklentileri ile şirket gerçekleri arasındaki farkı açıkça ortaya koyuyor. Öne çıkan veriler şöyle:
- Şirketlerin %74,9’u maaş artışında bütçeyi önceliklendiriyor
- %70,8’i asgari ücret artışını baz alıyor
- %69’u performansı dikkate alıyor
Bu tablo, performansın önemli olduğunu gösterse de tek belirleyici olmadığını ortaya koyuyor. Ayrıca her iki şirketten biri pazar araştırması yapıyor. Ancak çalışan taleplerini dikkate alanların oranı daha düşük kalıyor. Bu da çalışanların “değer görme” algısını zayıflatabilecek bir risk yaratıyor.
Yan Haklarda Çalışan Beklentileri
Maaş kadar önemli bir diğer konu ise yan haklar. Özellikle genç çalışanlar için yan haklar artık bir “ekstra” değil, temel beklenti haline gelmiş durumda. Kolay İK verilerine göre çalışanların öncelikleri şu şekilde sıralanıyor:
- %34,4 sağlık sigortası
- %25,8 yol ve fatura desteği
- %19,9 eğitim ve gelişim fırsatları
Şirketlerin %53’ü bu talepleri dikkate aldığını belirtiyor. Ancak %17’si hiçbir yan hak sunmuyor. Bu oran, rekabetin bu kadar yüksek olduğu bir ortamda dikkat çekici.
Yan haklar artık çalışan bağlılığının en kritik araçlarından biri. Özellikle gelişim fırsatları sunan şirketler, yetenekleri elde tutmada daha avantajlı hale geliyor.
Yetenek Savaşları
Rapor, şirketlerin %72,7’sinin yeni yeteneklere ulaşmak için aktif çaba gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu durum, iş gücü piyasasında rekabetin ne kadar arttığını gösteriyor.
En çok tercih edilen yöntemler:
- Sosyal medya üzerinden işveren markası iletişimi
- Üniversite iş birlikleri
- Kariyer günleri ve fuarlar
İşe alım kanallarında ise:
- %75,2 ile profesyonel platformlar (LinkedIn gibi) ilk sırada
- Şirket kariyer sayfaları ikinci sırada
- Referans programları ve sosyal medya diğer kanallar
Dikkat çeken bir nokta ise referans programlarının hâlâ sınırlı kullanılması. Oysa güçlü bir çalışan ağı, doğru yeteneğe ulaşmada en etkili yöntemlerden biri olabilir.
Geri Planda Kalan Performans Yönetimi
Performans değerlendirme, şirketlerin en kritik süreçlerinden biri. Ancak Kolay İK araştırması bu alanda ciddi bir boşluk olduğunu gösteriyor.
- Şirketlerin %43’ü performans değerlendirmesi yapmıyor
- Değerlendirme yapmayanların %29’u sadece yönetici geri bildirimine dayanıyor
- %24’ü birebir görüşmeleri tercih ediyor
Bu durum, performansın sistematik şekilde ölçülmediğini ortaya koyuyor. Ölçülmeyen performans ise geliştirilemez. Bu da hem çalışan gelişimini hem de şirket verimliliğini olumsuz etkiler.
İK Süreçlerinde Dijitalleşme
İzin yönetimi, dijital dönüşümün en net görüldüğü alanlardan biri. Şirketlerin %62’si izin süreçlerini artık İK yazılımları üzerinden yönetiyor. Dijitalleşmeyen şirketlerde ise sorunlar devam ediyor:
- %30 imza süreçlerinin karmaşıklığından şikayetçi
- %16 onay süreçlerinin zorluğunu vurguluyor
Bu veriler, dijitalleşmenin sadece hız değil, aynı zamanda operasyonel verimlilik sağladığını gösteriyor.
Çalışan Bağlılığı İçin Şirket Uygulamaları
Şirketler çalışan memnuniyetini artırmak için farklı yöntemler deniyor. Ancak bazı uygulamalar diğerlerine göre daha öne çıkıyor. En yaygın uygulamalar:
- %78 şirket etkinlikleri
- %56 eğitim ve gelişim fırsatları
- %51 yan haklar
- %45 teşvik ve ödüllendirme programları
Bu tablo, şirketlerin bağlılık yaratmak için sosyal ve gelişim odaklı adımlara yöneldiğini gösteriyor. Ancak maaş iyileştirmelerinin daha geride kalması dikkat çekiyor.
Kolay İK’nın 2024 Türkiye İnsan Kaynakları Raporu, iş dünyasında dengelerin değiştiğini net biçimde ortaya koyuyor. Çalışan beklentileri çeşitlenirken şirketler maliyet baskısı ile hareket ediyor. Bu iki dinamik arasında denge kurabilen organizasyonlar ise geleceğin kazananları olacak.
