Asgari ücretliler bu yıl ara zam da alamadı. Bu konuda bir türlü dipten çıkamadık.
Türkiye’deki Maaş Ortalaması
Maaşlarımız Avrupa standartlarının bir hayli altında. Malumunuz Avrupa'daki ortalama maaş skalasında en alttayız. Sadece maaş bazında değil fazla mesai yapma konusunda da durumumuz iç açıcı değil. Avrupa'nın en fazla mesai yapan milletiyiz.
Ülkemizdeki yüksek enflasyon ara zammı adeta zorunlu kılıyor. Bu konuda Bloomberg: “Şirketlerin planladığı zam oranları enflasyonun altında” haberi yapmıştı. Böyle bir tablodan asgari ücretliler de nasibini alıyor. Aldıkları maaş bir türlü dipten çıkamıyor.
Avrupa’da Alt Sıralara Demir Attık
Eurostat verileri, Türkiye’deki ücret tablosunun giderek ağırlaştığını ortaya koyuyor. Türkiye’de brüt asgari ücretin 530 Euro seviyesinde kalması, çalışanların Avrupa liginde alt sıralardan kurtulamadığını gösteriyor. Üstelik Litvanya, Romanya ve Macaristan gibi uzun yıllar Türkiye’nin gerisinde görülen ülkeler bile bugün daha yüksek asgari ücret seviyelerine ulaşmış durumda. Türkiye Avrupa’nın en düşük beşinci brüt asgari ücrete sahip ülkesi konumunda.
Avrupa’nın en yüksek asgari ücretine sahip ülkesi olan Lüksemburg’da brüt maaş 2.570 Euro’ya ulaşıyor. Bu rakam, Türkiye’deki asgari ücretin neredeyse beş katına denk geliyor. Almanya, Belçika, Hollanda ve İrlanda gibi ülkelerde de asgari ücret 2 bin Euro bandının üzerinde bulunuyor.
Asgari Ücret Kalıcı Gelir Oldu
Türkiye’de asıl dikkat çeken konu ise asgari ücretin artık istisna maaş olmaktan çıkması. Türkiye’de ve Avrupa’da çalışanların yüzde kaçı asgari ücret alıyor, güncel veriyle bilmiyoruz. Bununla birlikte Türkiye’de yüzde 40-50 seviyesinde olan asgari ücretlilerin oranı, Avrupa ülkelerinde yüzde 15’i bile geçmiyor.
OECD verilerine göre Türkiye’de asgari ücret, medyan ücretin yüzde 64,6’sına kadar yükseldi. Bu oran, ücret skalasının giderek daraldığını gösteriyor. Yani orta gelir grubunun alanı küçülüyor. Maaşlar birbirine yaklaşıyor ama yukarı doğru değil, aşağı doğru dengeleniyor.
Enflasyon Karşısında Maaşlar Eriyor
Asgari ücrette ara zam yapılmaması, yüksek enflasyon ortamında çalışanların alım gücünü daha da zayıflatıyor. Özellikle kira, gıda ve ulaşım giderlerindeki hızlı artış, maaşların birkaç ay içinde erimesine neden oluyor.
Bugün birçok çalışan için temel sorun sadece düşük maaş değil. Asıl sorun, maaşın ay sonunu getirememesi. Avrupa’daki çalışanlar gelirlerinin daha küçük bölümünü zorunlu harcamalara ayırırken, Türkiye’de maaşın büyük kısmı daha ilk haftalarda temel ihtiyaçlara gidiyor.
Avrupa ile Aradaki Fark Açılıyor
Veriler, Türkiye’nin yalnızca düşük ücret sorunu yaşamadığını gösteriyor. Aynı zamanda ücret dağılımı da giderek bozuluyor. Bu nedenle mesele sadece Euro bazında düşük maaş almak değil. Sorun, çalışanların ekonomik güven hissini her geçen gün daha fazla kaybetmesi.
Enflasyon yükseldikçe, ücretler sabit kaldıkça ve ara zam ihtimali zayıfladıkça, Avrupa ile Türkiye arasındaki yaşam standardı farkı daha görünür hale geliyor.
