Ofis çalışanları için alışılmış maaş hiyerarşisi tersine döndü. Sanayi, enerji ve inşaatta teknik uzmanlar gelir skalasının üst basamaklarına tırmanıyor. Maaş makası gri yaka lehine açılıyor.
Gri Yakalı Maaşlar
Türkiye’de iş gücü piyasasında ezber bozan bir dönem yaşanıyor. Uzun yıllar boyunca daha yüksek gelir ve statü ile özdeşleşen beyaz yakalı pozisyonların bir süredir maaş yarışında avantajını kaybettiği biliniyor. FlexJobs'un araştırmasıyla biliyoruz ki beyaz yakadan mavi yakaya geçiş dalgası var.
Gazete Oksijen’in haberine göre, gri yakalı çalışanların maaşları birçok sektörde beyaz yakalıları geride bırakmış durumda. Üstelik bu fark, istisna olmaktan çıkıp yeni norm haline geliyor.
Gri Yaka Kimdir ve Neden Bu Kadar Talep Görüyor?
Gri yakalılar; teknik bilgi ile sahadaki uygulama becerisini birleştiren çalışan grubunu temsil ediyor. Ne tamamen masa başındalar ne de yalnızca fiziksel güce dayalı iş yapıyorlar.
CNC operatörleri, endüstriyel bakım teknisyenleri, otomasyon uzmanları, uçak bakım teknisyenleri ve rüzgâr türbini servis elemanları bu grubun öne çıkan örnekleri arasında yer alıyor.
Bu pozisyonların ortak özelliği şu:
- Teknik uzmanlık gerektiriyor.
- Sertifika ve uygulama deneyimi istiyor.
- Sahada aktif çalışmayı zorunlu kılıyor.
- Dijital sistemlerle entegre ilerliyor.
Üretim hatları dijitalleşti. Ancak bu sistemleri yönetecek nitelikli ara kademe teknik çalışan sayısı aynı hızda artmadı. Arz-talep dengesizliği maaşlara doğrudan yansıdı.
Maaşlarda Tersine Dönen Makas
Haberde paylaşılan veriler çarpıcı. Aynı fabrikada çalışan yeni mezun bir insan kaynakları uzmanı yaklaşık 30–33 bin TL kazanıyor. CNC operatörü ise 50 bin TL seviyesinde maaş alıyor.
10 yıl deneyimli bir inşaat mühendisi 110 bin TL alırken, aynı tecrübeye sahip bir inşaat teknikeri 140 bin TL kazanabiliyor. Yeni başlayan bir mimar 65 bin TL maaş alırken, şantiye şefi 80 bin TL seviyesine çıkabiliyor.
Birkaç yıldır biliyoruz ki inşaat işçileri beyaz yakalılardan çok kazanıyor.
10 yıl önce beyaz yakalılar işe asgari ücretin 2,5-3 katı maaşla başlıyordu. Gri yakada bu oran 1,5-2 kattı. Bugün tablo tersine dönmüş durumda. Gri yakada başlangıç maaşları asgari ücretin 2-3,5 katına kadar çıkabiliyor.
Asgari Ücret Artışı ve Beyaz Yakanın Gerilemesi
2021’de 2.800 TL olan asgari ücretin 2023 sonunda 11.400 TL’ye çıkması, iki yılda yaklaşık dört kat artış anlamına geliyor. Asgari ücretli çalışanlar yılda iki kez zam alırken, orta ve üst kademe beyaz yakalı maaşları aynı hızda artmadı. Bu durum maaş skalasını aşağıdan yukarı doğru baskıladı. Sonuçta ortaya şu gerçek çıktı: Eskinin işçi maaşıyla çalışan beyaz yakalılar.
Bir diğer önemli faktör başvuru sayıları. Beyaz yakalı pozisyonlara bir haftada 500 ila 1000 başvuru gelebiliyor. Gri yakalı ilanlarda bu sayı 100-200 bandında kalıyor. Fazla arz maaşı baskılıyor.
Gri yakada en yüksek gelirler üç sektörde öne çıkıyor:
- Havacılık
- İnşaat
- Enerji
Eğitim Tercihleri
Türkiye’de üniversite mezunu sayısı artıyor. Ancak mesleki ve teknik eğitim programları aynı ilgiyi görmüyor. Oysa piyasa sinyali net: Teknik uzmanlık değer kazanıyor.
Görünen o ki yeni güç, teknik uzmanlıkla donanmış gri yakalılar. İş dünyasında yıldızı parlayan bu grup, maaş skalasının zirvesine doğru hızla ilerliyor.
Gazete Oksijen’deki haberin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
